شايد يكم متفاوت
توجه : نه اشتباه باز نكردی. این مطلب به تو خواهد گفت كه آن شناسنامهی كاغذی، شناسنامهی واقعی تو نیست و فقط به درد كوپن گرفتن میخورد... بخوانید تا بدانید!
... اگر از ما سئوال بكنند شما چه حقی دارید كه خونبهای حسین بن علی را طلب بكنید، پاسخش این است كه ما بچّههای أبا عبدالله هستیم، او پدر ما بود. این دین، ما را فرزند امام معرفی میكند.
هر كدام از ماها یك شناسنامهای داریم كه پدر و مادر ما آن شناسنامه را برای ما گرفتهاند. كه نه دلیل فخر است، نه دلیل وهن. برای اینكه هر كسی با هویت خودش ساخته میشود، كاری به پدر و مادر ندارد. این پدر و مادر مال این مقطع است؛ وقتی انسان مرد، دیگر این رابطه كلاً قطع میشود.
یك هویت و شناسنامهای دیگری هم هست كه خود ما باید با دست خودمان تدوین بكنیم؛ آن را دیگر اداره ثبت احوال به ما نمیدهد. عقائد و اخلاق و علوم و افكار خود ما آن را تدوین میكند؛ كه ما فرزند چه كسی هستیم، پدر ما چه كسی است، مادر ما چه كسی است و مانند آن.
این دوّمی را كه هویت واقعی ما و شناسنامه اصلی ماست، ائمه علیهم السّلام به ما آموختند كه ما حاضریم شما را به عنوان فرزندی قبول كنیم، شما بیائید بچّههای ما بشوید. در پایان سوره مباركه حج این چنین آمده است: مِلّتَ اَبیكُم اِبراهِیمَ، هُو سَمّاكُم المُسلِمین مِن قَبل 1. یعنی دین پدرتان ابراهیم را بگیرید.
قرآن كریم« ابراهیم خلیل » را به عنوان پدر ما معرفی كرده است؛ قهراً ما میتوانیم فرزند ابراهیم خلیل باشیم. وقتی فرزند ابراهیم خلیل شدیم، فرزند موسای كلیم خواهیم بود تا میرسیم به وجود مبارك پیامبر و حضرت امیر؛ كه این دو بزرگوار فرمودند، مخصوصاً وجود مبارك رسول خدا: «أنا و علیأ ابوا هذ ه الامّة»2. من و علی این جوانها و این مردها و این دخترها را به عنوان فرزندی قبول داریم... پس ما میتوانیم در این شناسنامه فرزند علی بن أبیطالب بشویم . این راه باز است؛ اگر ما شدیم فرزند علی بن أبیطالب، وجود مبارك فاطمه زهرا (س) هم میشود مادر ما!
این شناسنامه اینطور نیست كه با مرگ ببرند اداره ثبت احوال و مهر باطل بر آن بزنند كه این تمام شد! آن شناسنامههایی كه خودمان گرفتیم، فقط به درد كوپن میخورد! كجا ثبت نام بكنیم، كجا ثبت نام نكنیم؛ همین. وقتی هم كه مردیم، این را مهر باطل میزنند؛ تمام شد، میشود كاغذ باطله.
امّا این هویت و شناسنامه كه ما فرزند چه كسی هستیم، پدر ما كیست، مادر ما كیست؛ این با عقائد ما، با اخلاق ما، با اعمال ما ساخته میشود. سطور و كلمات این شناسنامه را عقائد ما، اخلاق ما، اعمال ما مشخص میكند. آن وقت ما میشویم فرزند پیغمبر، فرزند علی بن أبیطالب. ما به جایی میرسیم، با اینكه سیّد نیستیم، میتوانند به ما بگویند: السّلام علیك یا بن رسول الله! این فخر نیست؟!
پس این راه باز است. اگر این راه باز است، بیائیم این راه را برویم. راهی نرویم كه تمام هویت ما با مرگ باطل شود. راهی برویم كه با هویت ما آن شناسنامه شفافتر شود...
1) حج . 78 - ملّت ابیكم، منصوب به ا قراء است. یعنی خذوا ملّت ابیكم؛ دین پدرتان را بگیرید.
2) بحار الأنوار . ج16 . ص 95
آیت الله جوادی آملی - جلسه درس اخلاق - قم - 13 اسفند 1383